Ulgi podatkowe w Polsce. Nie każda ulga pasuje do każdej inwestycji

Rozmowa o ulgach podatkowych często zaczyna się za późno.

Firma jest już zarejestrowana, lokalizacja wybrana, pierwsze koszty poniesione, maszyny zamówione, zespół zatrudniony — i dopiero wtedy pojawia się pytanie: czy możemy skorzystać z jakiejś preferencji?

Czasem można. Ale w wielu przypadkach najważniejsze decyzje zostały już podjęte.

W Polsce dostępnych jest kilka instrumentów podatkowych, które mogą być istotne dla zagranicznego przedsiębiorcy. Nie chodzi tu o granty ani dotacje, tylko o mechanizmy podatkowe: zwolnienia, dodatkowe odliczenia albo preferencyjne opodatkowanie określonych dochodów.

Najważniejsze z nich to Polska Strefa Inwestycji (następca Specjalnych Stref Ekonomicznych), ulga B+R, IP Box, ulga na robotyzację, ulga na prototyp, ulga na ekspansję oraz estoński CIT.

Każde z tych rozwiązań działa inaczej. Każde ma swoje warunki. I każde trzeba ocenić w kontekście konkretnej firmy, a nie tylko na podstawie nazwy.

Przy ulgach podatkowych znaczenie ma nie tylko to, co firma robi, ale również kiedy zaczęła to robić, kto jest jej udziałowcem, jak duża jest inwestycja, gdzie będzie realizowana, czy koszty zostały już poniesione i czy działalność będzie odpowiednio udokumentowana.

Dlatego dobra analiza ulg zaczyna się od mapy decyzji.

Przed inwestycją: Polska Strefa Inwestycji

Jeżeli przedsiębiorca planuje projekt rozwojowy, jednym z pierwszych instrumentów, które warto przeanalizować, jest Polska Strefa Inwestycji.

PSI pozwala uzyskać decyzję o wsparciu i korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego (CIT albo PIT) od dochodu osiąganego z działalności objętej tą decyzją. Obecnie decyzja o wsparciu wydawana jest na 12, 14 albo 15 lat — w zależności od lokalizacji inwestycji. W praktyce oznacza to możliwość niepłacenia podatku dochodowego do wysokości dostępnego limitu pomocy publicznej.

Podstawowym warunkiem skorzystania z PSI jest realizacja tzw. nowej inwestycji. Co do zasady chodzi o inwestycję w środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne związaną z utworzeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnych istniejącego przedsiębiorstwa, dywersyfikacją produkcji poprzez wprowadzenie nowych produktów, zasadniczą zmianą procesu produkcyjnego albo – w określonych przypadkach – nabyciem aktywów zamykanego zakładu. Oznacza to, że PSI obejmuje nie tylko budowę nowego obiektu, lecz również rozbudowę, modernizację, automatyzację czy reinwestycję w rozwój istniejącego biznesu.

Decyzja o wsparciu dotyczy jednak wyłącznie dochodu z określonej działalności gospodarczej wskazanej w decyzji oraz prowadzonej w ramach nowej inwestycji. Zakres działalności objętej wsparciem ustala się na podstawie przepisów wykonawczych. W praktyce PSI najczęściej znajduje zastosowanie przy działalności produkcyjnej, przemysłowej, logistycznej, nowoczesnych usługach dla biznesu, centrach usług wspólnych, działalności technologicznej oraz innych projektach spełniających warunki programu.

Wsparcie nie obejmuje automatycznie całej działalności przedsiębiorcy. Dlatego kluczowe znaczenie ma prawidłowe zaplanowanie projektu, zakresu działalności objętej decyzją oraz sposobu późniejszego rozliczania dochodu zwolnionego.

Bardzo istotny jest również moment rozpoczęcia inwestycji. W przypadku wsparcia w ramach PSI należy badać tzw. efekt zachęty, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (GBER). Oznacza to, że pomoc publiczna może zostać udzielona tylko wtedy, gdy realnie wpływa na decyzję przedsiębiorcy o podjęciu inwestycji, jej skali, lokalizacji albo terminie realizacji. Innymi słowy – wsparcie musi stanowić impuls do rozpoczęcia projektu, a nie jedynie premiować inwestycję, która i tak zostałaby zrealizowana.

W praktyce oznacza to, że wniosek o wydanie decyzji o wsparciu powinien zostać złożony przed rozpoczęciem prac nad projektem inwestycyjnym. Jeżeli przedsiębiorca najpierw zacznie realizować inwestycję, a dopiero później wystąpi o wsparcie, organ może uznać, że efekt zachęty nie występuje, a tym samym odmówić przyznania pomocy.

Za rozpoczęcie prac uznaje się nie tylko wejście ekipy budowlanej na teren inwestycji. Zgodnie z rozporządzeniem jest to rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją albo pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń, maszyn lub innych elementów projektu, które czynią inwestycję nieodwracalną – w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. W praktyce ryzykowne może być więc m.in.: podpisanie nieodwołalnej umowy na linię produkcyjną, złożenie zamówienia na kluczowe środki trwałe, zawarcie umowy generalnego wykonawstwa czy rozpoczęcie robót budowlanych.

Jednocześnie nie każde działanie przygotowawcze oznacza utratę efektu zachęty. Co do zasady zakup gruntu, uzyskiwanie pozwoleń, analizy techniczne, projekty koncepcyjne, studia wykonalności czy inne czynności przygotowawcze nie są traktowane jako rozpoczęcie prac, o ile nie prowadzą jeszcze do nieodwracalnego wdrożenia inwestycji. Dzięki temu przedsiębiorca może przygotować projekt organizacyjnie i formalnie przed złożeniem wniosku.

Z perspektywy przedsiębiorcy najbezpieczniejsze podejście jest więc następujące: najpierw przygotować koncepcję inwestycji, budżet, lokalizację i dokumenty do PSI, następnie złożyć wniosek o decyzję o wsparciu, a dopiero po zabezpieczeniu warunków pomocy podejmować zobowiązania inwestycyjne. Pozwala to ograniczyć ryzyko zakwestionowania efektu zachęty i utraty prawa do zwolnienia podatkowego.

PSI jest rozwiązaniem szczególnie atrakcyjnym przy większych projektach inwestycyjnych, jednak w praktyce bardzo często korzystają z niej również mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Dla tej grupy przewidziano preferencyjne zasady wejścia do systemu — zarówno w zakresie minimalnej wartości inwestycji, jak i poziomu dostępnej pomocy publicznej. Oznacza to, że ten sam projekt może wymagać istotnie niższych nakładów, jeżeli realizuje go przedsiębiorca z sektora MŚP.

Uzyskanie decyzji o wsparciu wymaga co do zasady spełnienia dwóch grup warunków: kryteriów ilościowych oraz kryteriów jakościowych.

Kryteria ilościowe odnoszą się do minimalnych kosztów kwalifikowanych nowej inwestycji. Ich wysokość nie jest stała – zależy przede wszystkim od lokalizacji projektu, wielkości przedsiębiorcy oraz dodatkowych preferencji przewidzianych w przepisach. Podstawowe znaczenie ma poziom bezrobocia w powiecie, w którym realizowana ma być inwestycja. Co do zasady im wyższa stopa bezrobocia na danym obszarze, tym niższy próg wejścia do PSI.

Na wymagany poziom nakładów wpływają również szczególne preferencje lokalizacyjne. Niższe progi mogą dotyczyć m.in. inwestycji realizowanych w miastach średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, gminach położonych na ich terenie oraz gminach z nimi graniczących. W praktyce odpowiedni wybór lokalizacji może radykalnie zmienić opłacalność projektu i umożliwić wejście do systemu przy znacznie niższych nakładach niż w innych częściach kraju.

Istotne znaczenie ma również status przedsiębiorcy. Mikro, małe i średnie firmy korzystają z ustawowych obniżeń minimalnych nakładów inwestycyjnych, dzięki czemu próg wejścia do PSI jest dla nich znacząco niższy niż dla dużych podmiotów. Dodatkowe preferencje mogą występować także przy reinwestycjach, takich jak zwiększenie zdolności produkcyjnych istniejącego zakładu, dywersyfikacja produkcji czy zasadnicza zmiana procesu produkcyjnego.

W praktyce różnice bywają bardzo duże. Ten sam projekt w jednej lokalizacji może wymagać wielokrotnie wyższych nakładów niż w innej. Dlatego analiza miejsca realizacji inwestycji powinna uwzględniać nie tylko kwestie operacyjne, kadrowe czy logistyczne, ale również konsekwencje podatkowe i poziom dostępnego wsparcia. Przykładowe progi inwestycyjne przedstawiamy w tabeli poniżej.

Drugą grupę warunków stanowią kryteria jakościowe. Dotyczą one charakteru inwestycji oraz jej wpływu na rozwój gospodarczy i społeczny. W zależności od rodzaju działalności oceniane są m.in. innowacyjność projektu, tworzenie miejsc pracy, rozwój kompetencji pracowników, współpraca z sektorem nauki, działalność badawczo-rozwojowa, eksport, wpływ na lokalny ekosystem gospodarczy czy realizacja celów zrównoważonego rozwoju.

Kryteria jakościowe nie powinny być traktowane jako formalność. Już na etapie planowania inwestycji należy zweryfikować, które warunki przedsiębiorca będzie realnie w stanie spełnić i utrzymać w wymaganym okresie. W praktyce prawidłowe przygotowanie projektu pod te kryteria często decyduje o możliwości uzyskania decyzji o wsparciu.

Nie każda inwestycja będzie kwalifikowała się do PSI. Konieczne jest zbadanie, czy projekt mieści się w definicji nowej inwestycji, spełnia wymagane progi, dotyczy działalności objętej systemem wsparcia oraz czy przedsiębiorca będzie w stanie prowadzić ewidencję pozwalającą wyodrębnić dochód zwolniony od pozostałej działalności.

PSI wymaga każdorazowej analizy konkretnego przedsięwzięcia. O tym, czy inwestycja kwalifikuje się do wsparcia i jaka może być realna wartość zwolnienia podatkowego, decydują szczegóły projektu, jego lokalizacja, struktura kosztów oraz sposób zaplanowania całego procesu inwestycyjnego.

Przed inwestycją albo przy dużej reinwestycji: PSI czy estoński CIT?

Przy planowaniu inwestycji często pojawia się jeszcze jedno pytanie: czy lepsza będzie Polska Strefa Inwestycji, czy estoński CIT?

To jedna z trudniejszych decyzji, bo nie da się jej rozstrzygnąć prostym porównaniem stawek.

Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, polega zasadniczo na przesunięciu opodatkowania do momentu dystrybucji zysku. Może być atrakcyjny dla firm, które reinwestują zyski i nie planują regularnych wypłat do wspólników. 

Ale nie każdy może z niego skorzystać. Dla zagranicznych inwestorów szczególnie ważna jest struktura właścicielska. Estoński CIT co do zasady nie będzie właściwym rozwiązaniem dla typowej polskiej spółki zależnej, której udziałowcem jest zagraniczna spółka kapitałowa, np. GmbH. Jednym z warunków ryczałtu od dochodów spółek jest bowiem to, aby udziałowcami, akcjonariuszami albo wspólnikami były wyłącznie osoby fizyczne. 

PSI i estoński CIT trzeba więc porównywać nie tylko na poziomie korzyści podatkowej, ale również na poziomie warunków wejścia.

Jeżeli polska spółka ma być klasyczną spółką zależną zagranicznej grupy, estoński CIT może odpaść już na etapie struktury udziałowców. Wtedy naturalnym kierunkiem analizy może być PSI, ulga B+R, IP Box albo inne preferencje.

Jeżeli natomiast spółka ma prostą strukturę właścicielską, wspólnikami są osoby fizyczne, firma reinwestuje zyski i nie planuje dużej inwestycji kwalifikującej się do PSI, estoński CIT może być wart rozważenia.

Są też sytuacje bardziej złożone. Spółka może korzystać z estońskiego CIT, a następnie – przy nowej inwestycji i po analizie skutków – rozważyć przejście do modelu, w którym korzysta z decyzji o wsparciu w PSI. Taka zmiana wymaga jednak ostrożności. Trzeba sprawdzić moment wejścia i wyjścia z reżimu, skutki podatkowe, plan dystrybucji zysków, warunki inwestycji i opłacalność całego modelu.

To nie jest wybór „ulga A albo ulga B” w tabeli. To decyzja o tym, jak firma będzie finansować rozwój i kiedy chce płacić podatek.

Gdy firma rozwija produkt, proces albo technologię: ulga B+R

Ulga badawczo-rozwojowa (ulga B+R) jest przeznaczona dla przedsiębiorców, którzy opracowują nowe lub ulepszają istniejące produkty, procesy, technologie oraz rozwiązania biznesowe. Wbrew nazwie nie jest zarezerwowana wyłącznie dla laboratoriów, uczelni czy dużych centrów badawczych. W praktyce bardzo często korzystają z niej firmy produkcyjne, technologiczne, przemysłowe, inżynieryjne oraz usługowe.

Ulga może obejmować m.in. prace nad nowymi wyrobami, prototypami, recepturami, narzędziami, oprogramowaniem, automatyzacją procesów, zmianami technologicznymi, testami technicznymi czy tworzeniem rozwiązań dla klientów.

Kluczowe jest to, aby działania miały charakter twórczy, były prowadzone w sposób systematyczny oraz zmierzały do zwiększenia zasobów wiedzy albo wykorzystania istniejącej wiedzy do nowych zastosowań.

Mechanizm ulgi B+R polega na dodatkowym odliczeniu od podstawy opodatkowania kosztów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową. Oznacza to, że kwalifikowany wydatek najpierw stanowi standardowy koszt uzyskania przychodu, a następnie może zostać dodatkowo odliczony w ramach ulgi. W efekcie ten sam koszt daje podatnikowi podwójną korzyść podatkową i obniża należny CIT albo PIT.

W praktyce najistotniejszą kategorią kosztów kwalifikowanych są wynagrodzenia osób zaangażowanych w działalność B+R. Ustawodawca przewiduje w tym zakresie najbardziej korzystne zasady rozliczenia – wybrane koszty pracownicze mogą podlegać dodatkowemu odliczeniu nawet do 200% ich wartości. Oznacza to, że poza standardowym ujęciem kosztu w rachunku podatkowym przedsiębiorca może odliczyć dodatkowo kwotę odpowiadającą nawet dwukrotności kwalifikowanego wydatku.

Pozostałe koszty kwalifikowane – takie jak materiały i surowce wykorzystywane w projektach, ekspertyzy, opinie, usługi badawcze, odpłatne korzystanie z aparatury badawczej czy amortyzacja wybranych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – co do zasady podlegają dodatkowemu odliczeniu do 100% ich wartości, czyli w wysokości odpowiadającej poniesionemu kosztowi.

Szczególne preferencje mogą dotyczyć podatników posiadających status centrum badawczo-rozwojowego (CBR). W określonych przypadkach status ten pozwala korzystać z szerszego katalogu kosztów kwalifikowanych oraz wyższego poziomu odliczeń dla wybranych kategorii wydatków.

Ulga B+R dobrze sprawdza się zarówno w firmach produkcyjnych, jak i technologicznych. Może mieć istotne znaczenie przy opracowywaniu nowych wyrobów, tworzeniu prototypów, zmianach technologicznych, automatyzacji produkcji, rozwoju oprogramowania czy projektowaniu dedykowanych rozwiązań dla klientów.

Największe znaczenie ma jednak prawidłowa dokumentacja. Przedsiębiorca powinien być w stanie wykazać, jakie projekty były prowadzone, jaki miały cel, kto był w nie zaangażowany, jakie koszty poniesiono oraz dlaczego dana aktywność spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej.

Bez odpowiedniej ewidencji nawet rzeczywiście prowadzone prace rozwojowe mogą być trudne do obrony w razie kontroli.

W praktyce wiele firm prowadzi działalność B+R, nie identyfikując jej w ten sposób. Dopiero właściwa analiza projektów, procesów i kosztów pozwala przełożyć codzienną działalność operacyjną na realną oszczędność podatkową. Bez tej ewidencji nawet realnie prowadzone prace rozwojowe mogą być trudne do obrony.

Gdy firma tworzy i komercjalizuje własne IP: IP Box

IP Box jest rozwiązaniem dla firm, które osiągają dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Najczęściej mówi się o nim w kontekście oprogramowania, ale katalog kwalifikowanych praw obejmuje również m.in. patenty, prawa ochronne i inne prawa wskazane w ustawie.

Preferencja polega na zastosowaniu 5% stawki podatku do kwalifikowanego dochodu
z kwalifikowanego prawa IP. Nie jest to jednak ulga „od całej działalności IT” ani preferencja dla każdego software house’u.

Trzeba ustalić, czy w spółce faktycznie powstaje kwalifikowane prawo IP, kto jest jego właścicielem, jaki dochód można do niego przypisać i czy spółka prowadzi wymaganą ewidencję.

Dla zagranicznego inwestora szczególnie ważne jest to, gdzie w grupie powstaje własność intelektualna i kto ponosi ryzyka związane z jej rozwojem. Jeżeli polska spółka tylko wykonuje rutynowe usługi na rzecz podmiotu zagranicznego, IP Box może nie być właściwym narzędziem. Jeżeli jednak realnie tworzy, rozwija i komercjalizuje kwalifikowane IP, preferencja może mieć duże znaczenie.

IP Box często trzeba analizować razem z ulgą B+R. Ulga B+R może wspierać etap tworzenia lub rozwijania rozwiązania, a IP Box – etap osiągania dochodu z kwalifikowanego prawa. W praktyce wymaga to jednak dobrej ewidencji i spójnego opisu działalności.

Gdy firma automatyzuje produkcję: ulga na robotyzację

Ulga na robotyzację jest adresowana do firm, które inwestują w roboty przemysłowe i powiązane z nimi urządzenia, maszyny, systemy oraz rozwiązania funkcjonalnie związane z robotyzacją.

Może być atrakcyjna dla zakładów produkcyjnych, które chcą automatyzować linie, zwiększać powtarzalność procesów, ograniczać błędy, poprawiać wydajność albo zmniejszać zależność od pracy ręcznej.

Mechanizm jest prostszy niż w PSI: podatnik może dodatkowo odliczyć 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację. Ustawa przewiduje jednak, że odliczenie ma zastosowanie do kosztów poniesionych od początku roku podatkowego rozpoczętego w 2022 r. do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2026 r. Wciąż nie wiadomo czy i na jakich zasadach istnienie tej ulgi zostanie przedłużone.

Warto pokazać ulgę na robotyzację również jako pewną konkurencję dla PSI.

Jeżeli firma jest przed inwestycją i projekt spełnia warunki PSI, decyzja o wsparciu może dać większą korzyść podatkową, ale wiąże się z bardziej rozbudowanymi warunkami: progiem minimalnych kosztów, kryteriami jakościowymi, obowiązkiem utrzymania inwestycji, ewidencją dochodu zwolnionego i formalną procedurą uzyskania decyzji.

Ulga na robotyzację jest zwykle mniej restrykcyjna. Nie wymaga decyzji o wsparciu, nie zależy od mapy pomocy regionalnej i może być dostępna także wtedy, gdy projekt jest zbyt mały na PSI. Z drugiej strony – co do zasady daje mniejszą korzyść niż PSI i ma ograniczony czas obowiązywania.

Jest jeszcze jeden bardzo praktyczny element: moment rozpoczęcia inwestycji. Jeżeli przedsiębiorca już zaczął inwestycję i z tego powodu PSI nie jest dostępna, ulga na robotyzację może być jedną z alternatyw do sprawdzenia. Nie zastąpi pełnej korzyści z PSI, ale może pozwolić odzyskać część efektu podatkowego przy automatyzacji produkcji.

Gdy firma przechodzi od projektu do pierwszego produktu: ulga na prototyp

Ulga na prototyp jest przeznaczona dla firm, które przechodzą z fazy prac rozwojowych do produkcji próbnej nowego produktu i wprowadzenia go na rynek.

Pozwala odliczyć 30% sumy kosztów produkcji próbnej nowego produktu i wprowadzenia go na rynek, przy czym odliczenie nie może przekroczyć 10% dochodu z przychodów innych niż zyski kapitałowe.

To rozwiązanie może być przydatne dla firm produkcyjnych, technologicznych i przemysłowych, które nie tylko projektują rozwiązanie, ale muszą jeszcze przygotować pierwszą serię, testy, certyfikację, dokumentację albo działania niezbędne do wejścia produktu na rynek.

Ulga na prototyp dobrze uzupełnia ulgę B+R. B+R dotyczy etapu prac badawczo-rozwojowych. Prototyp – etapu przejścia z projektu do praktycznego wdrożenia nowego produktu.

Trzeba jednak zachować precyzję. Ulga dotyczy produktu, a nie każdej nowej usługi czy każdego projektu biznesowego. Nie wystarczy powiedzieć: „robimy coś nowego”. Trzeba pokazać, gdzie kończą się prace rozwojowe, gdzie zaczyna się produkcja próbna i jakie koszty rzeczywiście mieszczą się w ustawowym katalogu.

Gdy firma zwiększa sprzedaż produktów: ulga na ekspansję

Ulga na ekspansję, nazywana też ulgą prowzrostową, dotyczy kosztów ponoszonych w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów.

Może obejmować m.in. wybrane koszty uczestnictwa w targach, działania promocyjno-informacyjne, przygotowanie dokumentacji umożliwiającej sprzedaż produktów czy dostosowanie opakowań do wymagań kontrahentów albo rynków.

Limit odliczenia wynosi do 1 000 000 zł rocznie, ale ulga jest obwarowana warunkami. Podatnik musi wykazać m.in. wzrost przychodów ze sprzedaży produktów, sprzedaż produktów dotychczas nieoferowanych albo wejście z produktem do nowego kraju.

To ważne: nie jest to ogólna ulga marketingowa. Nie każda kampania, wyjazd handlowy, prezentacja oferty czy koszt sprzedażowy będzie kwalifikowany. Dla firm usługowych zakres zastosowania może być istotnie ograniczony.

Ulga na ekspansję może być użyteczna dla firm produkcyjnych, które rozwijają eksport, wchodzą na nowe rynki albo zwiększają sprzedaż własnych produktów. Przy zagranicznych inwestorach trzeba jednak uważać na model grupowy – zwłaszcza gdy polska spółka nie sprzedaje produktów na własny rachunek, tylko wykonuje funkcje produkcyjne lub usługowe na rzecz podmiotu powiązanego.

Łączenie ulg: możliwe, ale nie automatyczne

W praktyce najciekawsze efekty podatkowe pojawiają się nie wtedy, gdy firma wybiera jedną ulgę, ale wtedy, gdy potrafi prawidłowo połączyć kilka instrumentów.

Co do zasady PSI można łączyć z innymi ulgami, ale trzeba uważać na podwójne finansowanie tych samych kosztów i na prawidłowe przypisanie dochodu. Jeżeli spółka korzysta ze zwolnienia w PSI, musi wiedzieć, które dochody są objęte decyzją o wsparciu, a które pozostają poza zwolnieniem.

Przykładowo: spółka produkcyjna może uzyskać decyzję o wsparciu w PSI dla nowej inwestycji, a równolegle prowadzić prace B+R, z efektów których korzystać będzie działalność podlegająca opodatkowaniu. Ulga B+R może być możliwa, ale wymaga rozdzielenia kosztów i dochodów oraz sprawdzenia, czy nie dochodzi do niedozwolonego rozliczenia tych samych wydatków.

Podobnie IP Box może mieć znaczenie przy dochodach z kwalifikowanych praw IP, które nie są objęte zwolnieniem w PSI albo które można prawidłowo wyodrębnić. Wymaga to jednak odrębnej ewidencji i dobrej analizy modelu biznesowego.

Możliwe są też bardziej złożone scenariusze czasowe. Spółka może najpierw korzystać z jednego reżimu podatkowego, np. estońskiego CIT, a następnie – przy nowej inwestycji – rozważyć przejście do PSI. Taka decyzja nie powinna być podejmowana wyłącznie na podstawie atrakcyjności zwolnienia. Trzeba sprawdzić skutki wyjścia z estońskiego CIT, planowane wypłaty zysku, harmonogram inwestycji, warunki decyzji o wsparciu i przewidywane dochody.

Inny przykład: firma, która rozpoczęła inwestycję bez PSI, może już nie mieć możliwości uzyskania decyzji o wsparciu dla tego projektu, ale nadal może sprawdzić ulgę B+R, robotyzację, prototyp albo ekspansję — zależnie od rodzaju kosztów i działalności.

Dlatego pytanie nie brzmi: „która ulga jest najlepsza?”. Lepsze pytanie brzmi: która ulga pasuje do tego modelu, tego momentu i tej struktury?